Φάρμακα: Μέτρα και Σταθμά

Σε ό,τι αφορά τα φάρμακα να θυμάστε πάντα αυτό: τα φάρμακα θεραπεύουν. Δεν προλαμβάνουν. Τα φάρμακα δεν αποτελούν ασπίδες για την περιφρούρηση της υγείας του παιδιού, αλλά όπλα ενάντια σε συγκεκριμένες ασθένειες, εάν και εφόσον εκείνες εκδηλωθούν και χορηγούνται μόνον κατόπιν συνταγής του παιδιάτρου. Ο μόνος που πρέπει να κάνει διάγνωση είναι ο γιατρός και μόνο εκείνος μπορεί να κρίνει αν χρειάζεται να χορηγήσει τα ίδια ή νέα φάρμακα για τη θεραπεία.

Είναι σημαντικό να τηρούνται κάποιοι κανόνες για τη σωστή χρήση των φαρμάκων:

  • Σημειώστε σε ένα χαρτί την ακριβή δοσολογία και το πλάνο με τις ώρες χορήγησης των φαρμάκων, σύμφωνα με τις οδηγίες που σας υπέδειξε ο παιδίατρος
  • Χρησιμοποιείτε το δοσομετρητή ή ειδικό κουταλάκι -εφόσον εμπεριέχεται- μετρώντας την ποσότητα που έχει ορίσει ο παιδίατρος. Υπάρχει βέβαια και η λύση της σύριγγας με την οποία μετράτε ακριβώς την ποσότητα του φαρμάκου και την αδειάζετε στο κουτάλι
  • Μην ξεχνάτε να ανακινείτε το περιεχόμενο του μπουκαλιού πριν τη χρήση, αν οι οδηγίες του φαρμάκου το αναγράφουν
  • Αν η αντιβίωση διατηρείται στο ψυγείο, καλό είναι ένα τέταρτο πριν τη χορήγησή της να βάλετε την ανάλογη δόση στη σύριγγα, για να έρθει στη θερμοκρασία δωματίου
  • Αν η κατάσταση του παιδιού δεν βελτιωθεί σε δύο ή τρεις μέρες, θα πρέπει αμέσως να μιλήσετε με τον παιδίατρο, γιατί πιθανόν η θεραπεία να μην είναι η ενδεδειγμένη
  • Αν παρατηρήσετε συμπτώματα αλλεργίας, σταματήστε τη χορήγηση του φαρμάκου και ενημερώστε αμέσως τον παιδίατρο. Αν έχετε παρουσιάσει αλλεργία σε κάποιο φάρμακο εσείς, ενημερώστε τον παιδίατρο, γιατί είναι πιθανό να προκαλέσει αλλεργία και στο παιδί
  • Μη διακόπτετε ποτέ τη θεραπεία, επειδή είδατε σημάδια βελτίωσης ή το παιδί δεν έχει πια συμπτώματα της ασθένειας. Ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του παιδιάτρου
  • Καθαρίζετε συχνά (κάθε τρεις μήνες) το ντουλάπι με τα φάρμακα και να πετάτε εκείνα που έχουν λήξει
  • Μη βάζετε φάρμακα οποιασδήποτε μορφής σε άλλα κουτιά ή μπουκάλια, γιατί έτσι αλλοιώνεται η ταυτότητά τους και κινδυνεύετε να δώσετε στο παιδί λάθος φάρμακα. Διατηρείτε πάντα το κάθε φάρμακο στο κουτί του μαζί με το χαρτάκι των ενδείξεων
  • Συμπτώματα όπως ο ερεθισμένος λαιμός, η μύτη που τρέχει, ο βήχας ή η διάρροια είναι τα πιο συνηθισμένα των ιώσεων και συνήθως υποχωρούν μόνα τους μετά από μερικές μέρες χωρίς να χρειάζεται να δώσετε στο παιδί φάρμακα. Τα φάρμακα για το βήχα και το συνάχι μπορεί να περιορίζουν τα συμπτώματα, αλλά δεν θεραπεύουν την ασθένεια που τα προκαλεί. Τα αντιπυρετικά μπορεί να ρίχνουν τον πυρετό, αλλά δεν καταπολεμούν την ίωση. Σε περίπτωση διάρροιας συνήθως συστήνεται δίαιτα και όχι τόσο συχνά φαρμακευτική αγωγή. Πιο συγκεκριμένα, καλό είναι να γνωρίζετε κάποιες λεπτομέρειες για ορισμένα φάρμακα.

Αντιπυρετικά

Τα περισσότερα φάρμακα μεταβολίζονται στο συκώτι, πράγμα που μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα ή παρενέργειες στον παιδικό οργανισμό, ειδικά όταν συσσωρεύεται μεγαλύτερη από την επιτρεπόμενη ποσότητα. Αυτός είναι ο λόγος που δίνουμε σε περίπτωση πυρετού εναλλάξ δύο διαφορετικά αντιπυρετικά. Η ασπιρίνη έχει ενοχοποιηθεί για το σύνδρομο REY, όταν χορηγείται σε συνδυασμό με ένα συγκεκριμένο ιό και γι’ αυτό γενικά δεν πρέπει να χρησιμοποιείται στην περίπτωση ιώσεων.

Σε κάθε περίπτωση πάντως οι παιδίατροι είναι κατηγορηματικοί: δεν χρησιμοποιούμε αντιπυρετικά, επειδή το παιδί είναι κακοδιάθετο και είναι μύθος ότι δίνοντας αντιπυρετικό θα προλάβουμε την ίωση, όταν το βλέπουμε λίγο αδιάθετο. Δίνουμε αντιπυρετικό μόνο όταν ο πυρετός υπερβαίνει τους 38ο βαθμούς ή έχουν δοθεί ειδικές συγκεκριμένες οδηγίες από τον παιδίατρο.

Αποσυμφορητικά για τη μύτη

Αυτό που ίσως δεν ξέρετε είναι ότι η συχνή χρήση αποσυμφορητικού πρέπει να αποφεύγεται στα μωρά και τα μικρά παιδιά, γιατί καταστρέφει το βλεννογόνο της μύτης και αντί να θεραπεύσει μπορεί να προκαλέσει χρόνια προβλήματα. Μπορεί δηλαδή να οδηγήσει στη λεγόμενη φαρμακευτική ρινίτιδα, σε ατροφία του βλεννογόνου της μύτης, ακόμα και σε απώλεια της όσφρησης. Γι’ αυτό να προτιμάτε το φυσιολογικό ορό. Σε κάθε περίπτωση να θυμάστε ότι δεν χρησιμοποιούμε ποτέ το αποσυμφορητικό για τη μύτη παραπάνω από τρεις μέρες και μόνο εφόσον το έχει υποδείξει ο παιδίατρος. Πολλά αποσυμφορητικά για τη μύτη εμπεριέχουν συστατικά που διεγείρουν το νευρικό σύστημα και δεν αφήνουν το παιδί να ηρεμήσει και να κοιμηθεί.

Αντιδιαρροϊκά

Η διάρροια συνήθως δεν αντιμετωπίζεται με φάρμακα, εκτός αν πρόκειται για σοβαρή λοίμωξη που επιμένει. Έτσι, προτιμήστε να δώσετε στο παιδί πολλά υγρά για τις πρώτες οκτώ έως δώδεκα ώρες, όπως μαύρο τσάι ή νερό. Για τις επόμενες μέρες μείνετε πιστοί στη δίαιτα που εξαιρεί γαλακτοκομικά προϊόντα δίνοντας στεγνή τροφή, όπως βραστό κοτόπουλο ή μοσχάρι, ρύζι, πατάτα, ψωμί. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων η διάρροια στα παιδιά αντιμετωπίζεται με αυτόν τον τρόπο κι όχι με φαρμακευτική αγωγή.

Για το λιλιπούτειο ασθενή

Ακολουθήστε κάποιες ιδιαίτερες προφυλάξεις, όταν το παιδί είναι άρρωστο:

  • Μην ξεχνάτε τη θερμομέτρηση του παιδιού κάθε δύο ώρες (το χέρι σας δεν είναι ασφαλής οδηγός) ή πιο συχνά, αν έχει πυρετό
  • Δίνετε αντιπυρετικό, μόνο εφόσον ο πυρετός είναι πάνω από 38ο βαθμούς κάθε 5-6 ώρες. Στο ενδιάμεσο διάστημα, εφόσον δεν υποχωρεί, δίνετε δεύτερο αντιπυρετικό.
  • Δίνετε πολλά υγρά στο παιδί, ακόμα κι αν έχει χαμηλό πυρετό, για να μην αφυδατωθεί
  • Μην το πιέζετε να φάει και προτιμάτε να του δίνετε ελαφριά γεύματα
  • Γράψτε σε ένα χαρτί τις ακριβείς ώρες και τη δοσολογία των φαρμάκων και κολλήστε το σε εμφανές σημείο